Foto van jonge man op straat die zijn tablet leest
De vakbond die verschil maakt
Betrokken en verantwoordelijk voor een maatschappelijke bijdrage
Jouw kind hetzelfde werk

Werkbezoek Piet Fortuin aan NS

Ruim 3.400 camera’s bewaken dag en nacht de stations en perrons van NS. Maar als het aan CNV Vakmensen ligt, gaat de blik de komende jaren vooral ook naar het NS-personeel zelf. Hoe kunnen ze zelf meer regie krijgen over hun werk, hun inzetbaarheid en hun ontwikkeling?


Die vraag lag op een grote ovalen tafel, op de zeventiende verdieping van het hoofdkantoor van NS in Utrecht. Rond die tafel: vertegenwoordigers van NS en een delegatie van CNV Vakmensen, onder leiding van Piet Fortuin. Het werkbezoek aan NS op woensdag 9 december was de eerste in een serie van zes werkbezoeken, die de toekomstig voorzitter van de nieuwe fusiebond CNV Vakmensen de komende weken aflegt. Elk  werkbezoek vertegenwoordigt een van de zes sectoren, waar de nieuwe bond zich vanaf 1 januari op richt: vervoer, industrie, bouw, voeding, handel en dienstverlening.

Ander gedrag 

Eric Steenbakkers, die zich bij NS heeft ontfermd over het thema duurzame inzetbaarheid, weet wel wat daarvoor nodig is. “Het is uiteindelijk een kwestie van ander gedrag van mensen zelf. We willen als NS niet het vingertje opsteken: zo moet het. Maar we willen onze mensen er wel bij helpen. Het gaat erom dat we met elkaar een cultuur creëren, waarbij mensen zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen inzetbaarheid. In de praktijk valt het niet mee om bestaande patronen te doorbreken. Een hardnekkig probleem zijn bijvoorbeeld de ‘ontziemaatregelen’ voor oudere werknemers. Ouderen worden ontzien en tegelijkertijd worden jongeren zwaarder belast. Die ontziemaatregelen kosten veel geld, terwijl ze geen effect hebben op de inzetbaarheid. Hoe zorgen we ervoor dat we dat veranderen, zonder dat het mensen raakt? Dat is de uitdaging.”

Geven en nemen

Een interessante proef die NS momenteel uitvoert, gaat over ‘outputgericht werken’. Klinkt ingewikkeld, maar projectleider Marjolein Hoogantinck hield er een heldere presentatie over. “Onze cao is een dik boekwerk, met de intentie om alles op een goede manier en voor iedereen hetzelfde te regelen. Maar in de praktijk merken we dat die cao te star is. Mensen hebben behoefte hebben aan meer vrijheid, aan maatwerk. We willen daarom veel meer gaan werken op basis van dialoog en eigen verantwoordelijkheid. Het is een kwestie van geven en nemen. Als het druk is, werk je bijvoorbeeld langer door; maar als je kind ziek is, kun je ook eens eerder weg. Dat betekent ook een ander gesprek tussen leidinggevende en medewerker. Het gaat veel meer over de bijdrage die je aan het bedrijf levert. En hoe je dat onderling met elkaar regelt. Dat vraagt om vertrouwen. En dus ook om tijd bij de invoering hiervan.”

Eigen budget voor scholing

Een eigen budget voor scholing zou in dit vernieuwde personeelsbeleid goed passen, vindt Fortuin. “Daarmee krijgen werknemers ook meer verantwoordelijkheid en regie over hun loopbaan. We moeten naar de lange termijn blijven kijken. Ook bij NS zullen beroepen veranderen. Misschien rijden over een aantal jaren de treinen wel vanzelf, zonder machinist. Als we niet vooruit blijven denken, komen we in een situatie terecht van reorganisaties en een sociaal plan. Dat willen we graag voor zijn. We willen liefst uit die wereld van sociale plannen blijven. Scholing is daar een goed middel voor.”

Cheque van James

Tijdens het werkbezoek overhandigde Fortuin een cheque van James, het loopbaanbureau van CNV Vakmensen. De waardebon is een tegoed voor een workshop naar keuze, voor een team of afdeling bij NS.

Volgende werkbezoek 

Het eerstvolgende werkbezoek van Piet Fortuin is gepland op woensdag 16 december. Dan staat fietsenfabriek Van Raam in Varsseveld op het programma.