Werk en stage
NEXTNOW checkt de facts: als jij besluit op 15 maart niet te gaan stemmen (geen zin, geen tijd of een ander excuus) wat is het gevolg?
True or false?

'Als je niet gaat stemmen, gaat jouw stem automatisch naar de grootste partij'

'Als je niet of blanco stemt, wordt je stem over de (grootste) partijen verdeeld.' Misschien heb je deze uitspraak weleens gehoord, of dreigen je ouders ermee. Maar klopt dit wel? Als jij een zwevende kiezer bent en geen keus kunt maken, of, op woensdag 15 maart liever Nextflix't in plaats van naar het dichtstbijzijnde stembureau gaat. Waar kies je dan éigenlijk voor?

Is jouw grootste nachtmerrie de PVV? Of krijg je de kriebels van een linkse partij als SP? Stel nou dat je besluit niet te stemmen, gaat jouw stem dan misschien toch naar één van hen?

Let's check the facts

Het ligt iets genuanceerder. Maar, haak nou niet direct af. Want niet stemmen heeft wel degelijk een effect op de verkiezingen. Politiek is niet het makkelijkste onderwerp, dus ik ga het je uitleggen.

Als de stembureaus eenmaal zijn gesloten wordt het aantal stemmen geteld. In 2012 hadden er bijvoorbeeld 9.424.235 mensen in Nederland gestemd.

De blanco kiezers en ongeldige stemmen zijn hier niet in meegeteld. Waarom zou je dan blanco stemmen? Wat heeft de rit richting stembureau dan voor zin? De enige reden hiervoor is dat jouw stem dan wel wordt meegeteld in het opkomstpercentage (dus een bepaald procent aan inwoners in Nederland dat is gaan stemmen) en je het zou kunnen zien als een vorm van protest. Verder heeft het geen invloed.

Het uiteindelijke getal van mensen dat wél heeft gestemd voor een partij is belangrijk. Het is op zo'n moment nog niet meteen belangrijk voor welke partij je dan hebt gestemd.

Als het aantal geldige stemmen bekend is, kan de kiesdeler worden bepaald. De kiesdeler is eigenlijk een simpele berekening om te bepalen hoeveel stemmen een partij nodig heeft voor één zetel.

Een (politieke) zetel staat gelijk aan één plek in de Tweede Kamer. Een politieke partij kan bij voldoende stemmen (ook wel de kiesdrempel genoemd) één of meerdere zetels in de Tweede Kamer krijgen.

  • Er zijn in de Tweede Kamer 150 zetels te verdelen.
  • Je deelt het totale aantal stemmen door 150 zetels.
  • De uitkomst van deze som is het aantal stemmen dat een partij nodig heeft om één zetel te krijgen. Dit aantal is elk jaar anders, want is afhankelijk van het aantal geldige stemmen.
  • Op de letterlijke en figuurlijke zetel (oftewel stoel) neemt een kamerlid plaats uit een partij die voldoende stemmen heeft gekregen.

In 2012 waren er 9.424.235 stemmen / 150 zetels: er waren in 2012 dus 62.829 stemmen nodig voor één zetel in de Tweede Kamer.

Kreeg een partij als GroenLinks in 2012 bijvoorbeeld 251.316 stemmen? Dan staat dat gelijk aan vier zetels in de Tweede Kamer.

Stemmen doet dus wel degelijk wat

Of je gaat stemmen of niet, we hebben stemRECHT in Nederland geen stemplicht. Maar je begrijpt inmiddels dat níet stemmen wél gevolgen heeft.

Besluit jij om niet te gaan op 15 maart? Dan weet je nu dat het voor partijen (ook degene met ideeën waar jij misschien niet achter staat) 'makkelijker' wordt om een groter aandeel (meer zetels = meer inspraak) te krijgen in de Tweede Kamer. Zij bepalen uiteindelijk samen de (nieuwe) regels over bijvoorbeeld zorg, onderwijs of werk.

De stelling dat niet stemmen, automatisch inhoudt dat je stem naar de grootste partij gaat, klopt dus niet.

Auteur

Kristel Nosairi-Bulthuis
Geplaatst op
 

Plaats een reactie