Even goed lezen
Jongen met laptop
Daan Sepert (19) vertelt over alle keuzes die hij heeft moeten maken: van zijn studiekeuze tot  keuzes in zijn privéleven.
“Ik werd echt gek van al die verschillende opties”

Hoe kies je als er zoveel te kiezen valt?

De hele dag door maak je keuzes. Heel vaak onbewust. Je weet wel: je ontwaakt, gaat douchen, kleedt je aan. Maar wát trek je aan? Die spijkerbroek of toch de rok? Trui of blouse? Het zijn de eerste simpele keuzes van de dag, maar zeker niet de laatste. Allemaal beslissingen zonder al te grote gevolgen. Want wat is verkeerd? Dat ligt wel wat anders bij je studiekeuze. Of de keuze voor een baan. Die gaat over je ‘hele leven!’ Lijkt het.

In Nederland zijn ruim zeshonderd verschillende mbo-opleidingen, ruim negenhonderd hbo-opleidingen en ook nog eens 150 verschillende masterstudies. Teveel keuzes voor iemand die net van de middelbare school af komt. Er lijkt soms weinig tijd om een slimme keuze te maken en het lijkt ook alsof je het verkeerd doet als je keuze je minder goed bevalt. Dat is vervelend, maar niet per se erg. Het is daarom altijd handig tijd te besteden aan je keuze. Dan weet je ook beter wat er mis gaat als het je niet bevalt. En dié informatie kan je weer gebruiken bij je volgende keuze.

Meet Daan
Iemand die ervaring heeft met keuzestress op onder andere studiegebied is Daan. Daan is een lezer van NEXTNOW en stuurde mij onlangs een bericht, omdat hij de verhalen van andere jongeren had gelezen en zelf ook graag iets wilde vertellen over zijn studie. Ik word altijd blij van zulke enthousiaste lezers, dus een paar dagen later ging ik langs bij Daan. Als snel werd duidelijk dat Daan niet zonder horten of stoten op zijn huidige opleiding (Daan volgt de koksopleiding) is beland. “Ik was pas 15 toen ik van de middelbare school af kwam. En toen moest ik een opleiding kiezen. Ik heb er best wel slapeloze nachten van gehad ja. Ik wist gewoon echt niet welke kant ik op wilde en maakte uiteindelijk de keuze op de opleiding Sport en Bewegen te gaan volgen. Gebaseerd op mijn liefde voor voetbal. Het leek me best leuk, maar diep in mijn hart wist ik dat het een kansloze missie zou worden. Mijn hart lag er niet. Na een paar maanden besloot ik te stoppen. Vond ik ook weer een hele moeilijke keuze, want ik wilde geen opgever zijn.”

Tijd om na te denken
“Omdat de ervaring mij geleerd heeft dat een overhaaste en ondoordachte keuze niet echt een goed idee is, besloot ik na het stoppen van mijn opleiding een jaartje vrij te nemen. Ik bleef uiteraard wel gewoon werken in de horecazaak waar ik al die tijd al werkte, maar ging niet hals over kop aan een nieuwe opleiding beginnen. Gedurende dat jaar kwam ik erachter dat ik het werken in de horeca ontzettend leuk vond. En dan met name het deel in de keuken. Het werk van de kok had mijn interesse en thuis ging ik ook steeds meer de keuken in. Na een paar maanden wist ik het zeker: ik wilde kok worden.”

Keuzestress
Volgens onderzoekers van de Universiteit van Maastricht raken jongeren gestrest door de hoeveelheid keuzes die zij dagelijks moeten maken. Ook de crisis speelt hier een rol in. Jongeren zijn op zoek naar een studie of naar werk. Onderweg zijn er legio aan knopen door te hakken en dit heeft gevolgen voor de mentale gesteldheid van de jongeren. Op korte termijn zijn slapeloosheid en oververmoeidheid mogelijk. Op langere termijn kan keuzestress zelfs leiden tot een burn-out. Daan herkent de klachten. “Toen ik best wel ongelukkig was tijdens mijn eerste opleiding, had ik geen zin om naar school te gaan, ik deed mijn best niet en van het idee van stoppen bezorgde mij echt slapeloze nachten. Nu ik mijn draai op de koksopleiding gevonden heb, heb ik daar geen last meer van. Gelukkig maar, want het is echt heel vervelend.”

En nu?
Keuzestress is supervervelend. Toch zijn er simpele trucjes om uit al die opties de beste te kiezen. Wat dacht je ervan om eens een A4’tje in twee helften te verdelen, aan de ene kant een plusje schrijven, aan de andere kant een minnetje en invullen maar. Wat zijn de voordelen als je voor optie A gaat? En wat zijn de nadelen? Het geeft een heel duidelijk beeld. Wat ook nog wel eens wil helpen is om in je hoofd de knoop door te hakken, dit nog met niemand te delen, maar gewoon eens kijken hoe je je erbij voelt. Voelt het na een week toch niet lekker? Dan kun je er nog eens goed over nadenken. Daan is blij met zijn uiteindelijke keuze. “Het kostte me wat moeite, maar ik ben nu helemaal op mijn plek. Nog een paar jaar en dan hoop ik de beste kok van Nederland te zijn. Waar een verkeerde keuze wel niet toe kan leiden he…” 

Auteur

Anouk Zwager
Anouk
Geplaatst op