Foto van jonge man op straat die zijn tablet leest
De vakbond die verschil maakt
Bruggen bouwen, midden in de maatschappij
Kennisbank

Staken: dit zijn je rechten en plichten

Het gebeurt weleens dat vakbonden en werkgevers lijnrecht tegenover elkaar staan. Soms zien vakbondsleden dan geen andere uitweg meer dan hun eisen kracht bij te zetten met een staking. Maar wat zijn je rechten en plichten bij een staking?

Wanneer organiseert CNV een staking?

Een staking is een zwaar en ingrijpend instrument. Daarom organiseert CNV Vakmensen niet zomaar een staking. Alleen als na uitvoerig overleg met de werkgever het gewenste resultaat uitblijft, kan het voorkomen dat we een staking organiseren.

Hoe komt een staking tot stand?

 

Wanneer gaat een staking niet door?

Als CNV Vakmensen een staking wil organiseren, krijgen alle leden in de betreffende onderneming of branche een uitnodiging voor een zogeheten driekwartvergadering. Tijdens deze vergadering moet ten minste driekwart van de aanwezige leden instemmen met het besluit te gaan staken. Zo niet, dan gaat de staking niet door.

Wanneer gaat de staking wel door?

Hebben de leden ingestemd? Dan stelt CNV Vakmensen een ultimatum aan de werkgever. Hierin staat een deadline. Heeft de werkgever vóór die datum niet aan de eisen van CNV Vakmensen voldaan? Dan kunnen de leden rechtmatig overgaan tot staken.

Inschrijven als staker

Ga je staken, dan schrijf je je op de locatie van de staking in als staker en hoef je je werk niet te doen. CNV Vakmensen deelt de lijst met stakers niet met de werkgever. Schrijf je je niet in? Dan kom je niet in aanmerking voor een stakingsuitkering.

Als je geen lid bent van een vakbond hoef je je niet in te schrijven, tenzij je in aanmerking wilt komen voor een stakingsuitkering. In dat geval moet je ter plekke voor minimaal een jaar lid worden van CNV Vakmensen.

Kun je niet meedoen aan een staking?

Ben je lid van CNV Vakmensen, maar kun je niet meedoen aan de staking? Dan is het belangrijk hierover contact op te nemen met de actieleider of de bestuurder van CNV Vakmensen.

FNV staakt wel, CNV niet. Wat nu?

Als werknemer mag je zelf beslissen of je meestaakt. Maar als CNV Vakmensen zich niet aan de actie verbindt, kun je je als CNV-lid dus ook niet inschrijven als staker en ontvang je geen stakingsuitkering. Ben je helemaal geen vakbondslid? Dan ontvang je sowieso geen stakingsuitkering.

Omgangsnormen stakers

Stakers mogen niet geïntimideerd worden. Omgekeerd mogen stakers ook geen oneigenlijke druk uitoefenen op collega’s die niet willen staken. Praten mag altijd, maar CNV Vakmensen gaat respectvol om met werknemers die niet staken. En bedenk: stakers en werkwilligen moeten na een staking weer als collega’s samenwerken.

Stakingsregels

Natuurlijk zijn er ook algemene regels. Vaak weet de actieleider ter plekke precies wat wel en niet mag. Houd er rekening mee waar je actiemateriaal plaatst. Beschadig geen materiaal en ga respectvol met elkaar om. En bovenal: steun elkaar!

Wat mag de werkgever?

De werkgever mag in overleg met vakbond en werknemers maatregelen nemen om de gevolgen van een staking tot een redelijk minimum te beperken. Bijvoorbeeld door mensen in te zetten die de oven van een glasfabriek laten branden, omdat die anders afgeschreven moet worden. De werkgever moet ook de veiligheid van de stakers garanderen. Voorafgaand aan de staking maken de werkgever en de vakbondsbestuurder hierover samen afspraken. Je wordt
daarover geïnformeerd.

Spontane staking

Soms komt het voor dat werknemers spontaan besluiten het werk neer te leggen zonder dat de bonden daar bij betrokken zijn. In dat geval heeft niemand recht op een stakingsuitkering. Het advies is dan om zo snel mogelijk jouw vakbond te informeren. Het komt regelmatig voor dat de bonden de staking in een later stadium alsnog ondersteunen. In dat geval kunnen leden zich alsnog als staker laten registreren.
Staking rechten en plichten


Leden werven

Voorafgaand aan een staking willen collega’s vaak lid worden. Worden ze vóór de staking lid, dan ontvangen ze namelijk ook een stakingsuitkering. Wie lid wordt tijdens een staking moet wel verklaren minimaal één jaar lid te blijven. Uiteraard sta je samen nog sterker tijdens de staking.

Maak je collega lid


Actiecentrum CNV Vakmensen


Rechten en plichten staking

  • Mag mijn werkgever mij ontslaan als ik staak?

    Meedoen aan een staking mag nooit reden zijn voor ontslag.

    De werkgever mag ook geen andere sancties opleggen, zoals jou korten op je salaris of stakingsdagen in mindering brengen op je vakantiedagen. Helaas komt het voor dat werkgevers of managers druk uitoefenen op stakers. Of zelfs intimideren. Is daarvan sprake, informeer dan direct de stakingsleider of de bestuurder van CNV Vakmensen. Die onderneemt onmiddellijk actie.

  • Kan ik als uitzendkracht meedoen aan een staking?

    CNV Vakmensen vindt dat ook uitzendkrachten kunnen staken.

    Met de ABU (koepel van uitzendbureaus) is afgesproken dat hun uitzendkrachten mogen meestaken. Het is wel noodzakelijk dat je je uitzendbureau informeert over de staking. Als stakende uitzendkracht heb je ook recht op een stakingsuitkering. Je moet dan wel lid zijn van CNV Vakmensen. Informeer van tevoren of jouw uitzendbureau is aangesloten bij de ABU.
  • Wat is het onderkruipersverbod?

    Soms proberen werkgevers tijdelijke (uitzend)krachten het werk van stakende medewerkers te laten doen.

    Dit mag niet. Het zogenaamde onderkruipersverbod verbiedt dit! Als het toch gebeurt, informeer dan de stakingsleider of een andere CNV-vakbondsbestuurder. Die schakelt vervolgens de Arbeidsinspectie in.
  • Wat is besmet werk?

    Als de werkgever aan collega’s die wel willen werken (werkwilligen) vraagt het werk van stakers over te nemen, spreken we van besmet werk.

    Werkwilligen mogen dit besmet werk weigeren. CNV Vakmensen zal er alles aan doen om besmet werk niet te laten uitvoeren.
  • Wat zegt de wet over staken?

    Het stakingsrecht is vastgelegd in het Europees Sociaal Handvest.

    CNV Vakmensen toetst vooraf of de staking binnen de juridische grenzen blijft. Het gebeurt bijna nooit dat een rechter een staking van vakbonden verbiedt.