Foto van jonge man op straat die zijn tablet leest
De vakbond die verschil maakt
Bruggen bouwen, midden in de maatschappij
Kennisbank

Participatiewet

De Participatiewet is ingevoerd om ervoor te zorgen dat meer mensen vanuit de bijstand of met een arbeidsbeperking een baan krijgen. Het doel is dat er op die manier minder mensen de Wajong instromen. Gemeenten worden verantwoordelijk voor de re-integratie van mensen die – met ondersteuning – wel kunnen werken.

Wat staat er in de Participatiewet? 

  • Strengere regels rond het aanvragen van een Wajong-uitkering. Je krijgt sinds 1 januari 2015 alleen nog Wajong als je al vanaf jonge leeftijd een handicap of ziekte hebt en nooit meer kunt werken.
  • Jonggehandicapten die mogelijkheden hebben om te werken, kunnen bij de gemeente aankloppen voor hulp bij het zoeken en houden van werk of het krijgen van een bijstandsuitkering. Gemeenten mogen loonkostensubsidie inzetten voor de mensen die niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen. Dit betekent dat mensen als ze eenmaal aan het werk zijn het wettelijk minimumloon gaan verdienen en pensioen opbouwen.
  • Mensen die op 1 januari 2015 al een Wajong-uitkering hadden, houden hun recht op Wajong. Wel is opnieuw beoordeeld of zij mogelijkheden hebben om te werken. Het UWV blijft voor deze groep de verantwoordelijke instantie die moet helpen bij het vinden van een baan.
  • Er kunnen geen nieuwe mensen instromen in de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Mensen die niet zonder hulp kunnen werken, zijn aangewezen op de gemeente. 
  • Er zijn 35 regionale Werkbedrijven opgericht. Gemeenten maken samen met werkgevers en werknemers afspraken om mensen ook daadwerkelijk op een goede werkplek te krijgen en daar te blijven ondersteunen.

Wat is de Wajong

De Wajong is de uitkering voor wie jonggehandicapt is en om medische of arbeidskundige redenen geen perspectief heeft op een gewone baan, ook niet met ondersteuning. Een volledige Wajong-uitkering is 75% van het wettelijk minimumloon.

Wat betekent de Participatiewet voor jouw Wajong-uitkering?

Had je voor 1 januari 2015 al recht op een Wajong-uitkering? Dan is er een aantal zaken veranderd:

  • Je behoudt je recht op Wajong. Je hoeft niet naar de gemeente voor werk of bijstanduitkering.
  • Val je onder de oude Wajong (aangevraagd vóór 2010)? Dan is opnieuw beoordeeld of je kunt werken.
  • Vindt het UWV dat je (gedeeltelijk) kunt werken? Dan krijg je vanaf 2018 een lagere uitkering (70% van het minimumloon).
  • Is (ook na de beoordeling) gebleken dat je nooit meer kunt werken? Dan blijft de uitkering 75% van het minimumloon.

Afspraken met werkgevers over banen

De overheid heeft met werkgevers afgesproken dat er meer banen komen voor mensen met een ziekte of handicap. Werkgevers hebben beloofd om de komende jaren voor meer banen te zorgen. Sinds 2013 zijn er bij werkgevers in de markt- en overheidssector ruim 21.000 banen ingericht voor mensen met een arbeidsbeperking. Deze banen zijn bedoeld voor mensen met een ziekte of handicap die zonder hulp niet het minimumloon kunnen verdienen. Ook de overheid gaat zorgen voor extra banen.

In totaal moeten er tot 2026 125.000 banen komen. In de cao's worden afspraken gemaakt over het aantal garantiebanen in het bedrijf of in de sector. Ook is afgesproken dat iedereen minimaal het minimumloon gaat verdienen. Dit geldt ook voor mensen die dit vanwege een ziekte of handicap niet zonder ondersteuning kunnen.

Beschutte werkplek

Gemeenten hebben samen plek voor 30.000 beschutte werkplekken. Het gaat om mensen met een beperking die niet in staat zijn om bij een reguliere werkgever te werken. Per jaar kunnen 1.600 mensen instromen. Als je in aanmerking komt voor een beschutte werkplek, meld je je bij de gemeente en ga je bij het UWV langs voor een keuring. Zij geven een indicatie. Een indicatie geeft je recht op een beschutte werkplek. Als je denkt wel recht te hebben op een beschutte werkplek, maar de gemeente stuurt je niet langs het UWV , dan kan je bezwaar maken.

Wat vindt het CNV van de participatiewet?

Het CNV ondersteunt het doel van de participatiewet om mensen met een beperking kansen te bieden op de arbeidsmarkt. Het CNV heeft ook ingezet op de onderstaande punten, maar helaas zijn deze nog niet geregeld in de wet:

Het recht op ondersteuning

De ondersteuning door de gemeente moet niet afhankelijk zijn van hoeveel geld er nog in het 'potje' voor deze zaken zit. Er moet een recht op ondersteuning komen. Dat ontbreekt in de participatiewet. Het CNV wil dat er in alle regio’s in de werkbedrijven alsnog afspraken worden gemaakt over een goede gevulde gereedschapskist om mensen de juiste ondersteuning te bieden naar en bij werk.

Geen inkomenstoets voor toekomstige jonggehandicapten

Een jonggehandicapte moet, ook als die thuis woont, een uitkering kunnen krijgen. Door een uitkering ben je toch een beetje zelfstandig. Daarom hoeft bij een jonggehandicapte niet gekeken te worden of zijn ouders misschien iets meer verdienen. De gemeente moet zich ook inzetten om deze groep naar werk te begeleiden. 

CNV Vertrouwenspersonen mee naar herkeuring

Krijg je een Wajong-uitkering? Ben je lid van het CNV? En moet je herkeurd worden? Dan kan je een beroep doen op een CNV Vertrouwenspersoon. Deze bereidt je voor op de herkeuring en kan zelfs met je meegaan. Word je voor het eerst gekeurd? Dan kan je beter een beroep doen op MEE.