Foto van jonge man op straat die zijn tablet leest
De vakbond die verschil maakt
Bruggen bouwen, midden in de maatschappij
Kennisbank

Ouderdomspensioen

Het ouderdomspensioen gaat in vanaf de pensioendatum en loopt tot je overlijden. Het wordt meestal per maand uitbetaald. Via je werk bouw je pensioen op in een pensioenregeling. Soms wordt die regeling uitgevoerd door een pensioenfonds, soms door een verzekeraar. Er zijn veel verschillende pensioenregelingen in Nederland.

De meest voorkomende typen pensioensystemen zijn

  • Middelloonregeling
  • Eindloonregeling
  • Beschikbare premieregeling
  • Vastebedragenregeling
  • Combinaties van bovengenoemde systemen komen hoe langer hoe meer voor.

Middelloonregeling

In een middelloonregeling bouw je elk jaar dat je deelneemt aan de pensioenregeling een stukje ouderdomspensioen op. Dit stukje is een bepaald percentage van je pensioengrondslag (het deel van je salaris waarover je pensioen opbouwt), vaak 1,75 of 2 procent, in dat jaar. Als je dat 40 jaar doet, heb je dus 70 procent (40x1,75 procent) van de pensioengrondslag opgebouwd. Samen met de AOW kun je dan uitkomen op 70 procent van het salaris dat je gemiddeld tijdens je loopbaan hebt verdiend.

Meestal wordt het opgebouwde pensioen in een middelloonregeling geïndexeerd. Daardoor groeit het mee met het prijsniveau in Nederland (inflatie).

Eindloonregeling

Ook in een eindloonregeling bouw je elk jaar een stukje ouderdomspensioen op. Dit stukje pensioen is ook hier een bepaald percentage van de pensioengrondslag (het deel van je salaris waarover je pensioen opbouwt), vaak 1,75 procent. Kenmerkend voor de eindloonregeling is dat men bij de berekening uitgaat van je laatst verdiende salaris. Bij elke salarisverhoging wordt het pensioen dat je al hebt opgebouwd opgetrokken naar het niveau van de nieuwe pensioengrondslag. Dat heet een backserviceverhoging.  Het uiteindelijke pensioenresultaat is bij de eindloonregeling dus geen afspiegeling van je salarisverloop gedurende je hele carrière, maar wordt uitsluitend afgeleid van je laatst verdiende salaris ofwel van je eindloon.

Een zuivere eindloonregeling is nadelig als je het aan het eind van je carrière wat rustiger aan gaat doen. Je ontvangt dan een lager salaris, en een eindloonregeling is afgeleid van dat laatste salaris. Veelal wordt dit opgelost door een zogeheten knip in de pensioenregeling. De pensioenopbouw wordt dan feitelijk geknipt in 2 delen. Het eerste deel is de pensioenopbouw over het eerder verdiende hogere salaris, en het tweede deel de pensioenopbouw vanaf het moment dat het salaris is gedaald. Zonder knip is in dit geval een zuivere eindloonregeling niet aantrekkelijk.

Beschikbarepremieregeling

In deze pensioenregeling krijg je geen vast bepaalde pensioenuitkering, maar jaarlijks een pensioenpremie. Die bestaat uit een vast bedrag of uit een vast percentage van het loon of de pensioengrondslag. De hoogte van het uiteindelijke pensioen wordt dus niet vooraf vastgelegd en is afhankelijk van ingelegde premies, kosten, rendementen en de inkooptarieven van pensioen op de pensioendatum. Bij dit type pensioenregeling is het verzorgingselement naar de achtergrond gedrongen en staat het beloningselement centraal.

Vastebedragenregeling

In deze pensioenregeling is de hoogte van het pensioen vooraf vastgesteld op een vast bedrag, onafhankelijk van je verdiende salaris. Soms is het vastgestelde bedrag ook onafhankelijk van je diensttijd, maar meestal wordt het vertaald in een vast bedrag voor de periode (bijvoorbeeld week, maand of jaar) dat je in dienst bent geweest.