Foto van jonge man op straat die zijn tablet leest
De vakbond die verschil maakt
Bruggen bouwen, midden in de maatschappij
Kennisbank

Collectief ontslag

Soms worden 20 of meer werknemers tegelijkertijd (binnen 3 maanden) ontslagen. Dit heet collectief ontslag. De werkgever moet zich dan houden aan de Wet melding collectief ontslag (WMCO).

Regels collectief ontslag

De werkgever meldt aan het UWV en de vakorganisaties dat hij werknemers collectief gaat ontslaan. De werkgever moet aan de vakbonden uitleggen waarom hij de ontslagen noodzakelijk vindt. Als de vakbonden verklaren dat het schrappen van de arbeidsplaatsen inderdaad noodzakelijk is, dan is dat voldoende en hoeft het UWV geen onderzoek meer te doen naar de bedrijfseconomische redenen. Het UWV toetst nog wel de ontslagvolgorde en beoordeelt ook de mogelijkheden voor herplaatsing. 

De werkgever mag het ontslag ook via de of met wederzijds goedvinden (met de werknemer) regelen. Vaak stelt de werkgever samen met de vakorganisatie of de ondernemingsraad een sociaal plan (afvloeiingsregeling) op. Blijkt achteraf dat de werkgever zich niet aan de WMCO heeft gehouden, dan kan het ontslag alsnog worden teruggedraaid.

Wie wordt er ontslagen?

Bij collectief ontslag bepaalt het afspiegelingsbeginsel de ontslagvolgorde. Het dienstjarenbeginsel (last in, first-out) is niet meer het uitgangspunt. Dit betekent dat per uitwisselbare, vergelijkbare en gelijkwaardige functie een indeling naar leeftijdsgroep wordt gemaakt (15-25 jarigen, 25-35 jarigen, 35-45 jarigen, 45-55 jarigen en 55 jarigen en ouder). Binnen die leeftijdsgroep worden de laatst aangenomen mensen als eerste ontslagen (last-in, first-out). De ontslagen moeten zo verdeeld worden over de leeftijdsgroepen dat de leeftijdsopbouw van het personeel na de ontslagronde zoveel mogelijk gelijk blijft aan de leeftijdsopbouw ervoor. Dit geldt niet voor AOW-gerechtigden: sinds 1 april 2014 worden zij als eerste ontslagen. 

Van het afspiegelingsbeginsel kan worden afgeweken door het UWV als:
  • Je onmisbaar bent voor de organisatie en vervanging redelijkerwijs niet mogelijk is. Bijvoorbeeld omdat je persoonlijke kwaliteiten van belang zijn voor de opdrachtgever of als er gevaar bestaat dat je vervanging de voortgang van de werkzaamheden bij de opdrachtgever schaadt.
  • Jouw positie op de arbeidsmarkt slechter is dan die van collega’s die eerder in dienst zijn gekomen.

Weten wat je rechten zijn?

Als lid van CNV Vakmensen krijg je rechtshulp >>