Foto van jonge man op straat die zijn tablet leest
De vakbond die verschil maakt
Bruggen bouwen, midden in de maatschappij
Kennisbank

Cao (collectieve arbeidsovereenkomst)

Een cao is een afspraak tussen werknemers en werkgevers. In jouw cao staan afspraken over arbeidsvoorwaarden, zoals bijvoorbeeld salaristabellen, vakantiedagen, werktijden en pensioenen.

Vaak wordt een cao afgesloten door een vakbond en de werkgever of een werkgeversorganisatie. Leden van een vakbond hebben invloed op het cao-overleg.

Cao en arbeidsovereenkomst

Behalve in de cao staan er ook afspraken over de arbeidsvoorwaarden in je arbeidsovereenkomst. In jouw arbeidsovereenkomst staan afspraken die alleen voor jou gelden. Mochten er in de arbeidsovereenkomst afspraken staan die botsen met de cao, dan gelden de afspraken uit de cao,tenzij er sprake is van een minimum-cao. Bij een minimum-cao mag je in jouw voordeel afwijken. Van een standaard cao mag je niet afwijken. Of er sprake is van een minimum- of een standaard cao moet uit de tekst van de cao duidelijk worden.

De cao en de wet

Over arbeidsvoorwaarden bestaan ook allerlei algemene wetten. Maar als er een cao is, geldt deze in plaats van de wet, tenzij je niet van de wet mag afwijken. In de cao staan over het algemeen meer en betere afspraken dan in de wet. Beter wil zeggen dat je meer verdient dan het minimumloon en meer vakantiedagen krijgt dan de wet voorschrijft. Meer wil zeggen dat in de cao vaak ook afspraken staan over bijvoorbeeld mogelijkheden om een opleiding te volgen.

Cao soorten

Er kunnen verschillende soorten cao’s worden afgesloten. De belangrijkste vormen zijn ondernemings- of bedrijfscao's, bedrijfstakcao's en raamcao's.

Ondernemingscao

De ondernemings- of bedrijfscao is een collectieve afspraak die binnen één bedrijf geldt. Vaak is dit het geval bij grotere bedrijven.

Bedrijfstakcao

Er bestaan ook collectieve afspraken die binnen een hele sector gelden. In sommige gevallen verklaart het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een bedrijfstakcao 'algemeen verbindend'. Dat betekent dat alle bedrijven in een sector zich aan de afspraken in de cao moeten houden, tenzij aan 1 of meerdere bedrijven dispensatie (vrijstelling) is verleend.

Raamcao

Een raamcao is een collectieve afspraak op hoofdlijnen voor een bepaalde sector. In de cao staan bijvoorbeeld afspraken over loon en arbeidsduur. Werkgevers kunnen in overleg met werknemers verdere details op het gebied van arbeidsvoorwaarden binnen het eigen bedrijf vastleggen.

Cao à la carte

Een afwijkende caovorm is de cao à la carte, waarbij een werknemer de arbeidsvoorwaarden zoveel mogelijk kan aanpassen aan zijn eigen voorkeur en omstandigheden.

Cao van toepassing?

Iedere werkgever is verplicht om in de arbeidsovereenkomst te melden of er een cao voor jou geldt. Meestal krijg je via de werkgever ook het cao-boekje. Wanneer je twijfelt of er een cao van toepassing is of als je het cao-boekje niet hebt ontvangen, kun je contact met ons opnemen. 

Als er geen cao geldt, dan gelden voor jou alleen je arbeidsovereenkomst en de algemene wetten. Dit kan het geval zijn als de werkgever geen lid is van een werkgeversorganisatie en ook zelf geen cao heeft afgesloten. Overigens kan het zijn dat de werkgever verplicht is om zich aan de cao van een sector te houden, ook al is hij geen lid van de werkgeversvereniging. Dat is het geval als de cao algemeen verbindend is verklaard.

Het kan ook zijn dat in je arbeidsovereenkomst staat dat je werkgever een bepaalde cao volgt. Dit betekent niet automatisch dat deze cao voor je geldt. Alleen als duidelijk in je overeenkomst staat welke regelingen uit de cao worden gevolgd, kun je hierop aanspraak maken.

Neem contact met ons op >