Foto van jonge man op straat die zijn tablet leest
De vakbond die verschil maakt
Bruggen bouwen, midden in de maatschappij
Kennisbank

Arbeidstijdenwet: nachtdienst

In de Arbeidstijdenwet zijn strenge regels voor nachtdiensten vastgelegd. Er is sprake van een nachtdienst als je tijdens een dienst meer dan 1 uur werkt tussen 00.00 uur ’s-nachts en 6.00 uur ’s-ochtends. Voor nachtdiensten gelden strengere regels dan voor dagdiensten.

Regels bij nachtdiensten

  • Als een nachtdienst eindigt vóór 02.00 uur geldt net als bij dagdiensten dat je na de dienst 11 aaneengesloten uren niet mag werken.
  • Als een nachtdienst eindigt ná 02.00 uur werk je hierna minimaal 14 uur niet. Maximaal 1 keer per week mag dat ingekort worden tot 8 uur. Maar alleen als het soort werk of de bedrijfsomstandigheden dit nodig maken.
  • Maximaal 5 keer per twee weken en 22 keer per jaar mag je 12 uur in een nachtdienst werken. Na een nachtdienst van 12 uur mag je minimaal 12 uur niet werken.
  • Na een reeks van 3 of meer nachtdiensten mag je minimaal 46 uur niet werken. Wanneer de laatste nachtdienst bijvoorbeeld op dinsdagochtend 06.00 uur eindigt, dan mag je vanaf donderdag 04.00 uur jouw werk hervatten.

Langere periode

Gelukkig voor werknemers die regelmatig nachtdiensten draaien mag de werkweek over een periode van 16 weken gemiddeld niet meer dan 40 uur bedragen. Als je slechts af en toe een nachtdienst draait (minder dan 16 keer per 16 weken) geldt hetzelfde als voor dagdiensten: gemiddeld 48 uur werken per week.
 
Ook mag je als werknemer niet meer dan zeven achtereenvolgende diensten werken als een van die diensten een nachtdienst is. Dit mogen er acht zijn als het soort werk of de bedrijfsomstandigheden dit noodzakelijk maken en dit in de cao is afgesproken.

Aantal nachtdiensten

Het aantal nachtdiensten dat een werknemer draait blijft – mede door de inzet van het CNV - beperkt tot maximaal 36 nachtdiensten per 16 weken. Dat zijn 117 nachtdiensten per jaar. Alleen bij collectieve regeling, dat wil zeggen bij overeenstemming tussen werkgevers en werknemers mag dit aantal verhoogd worden tot 140 nachtdiensten per jaar (bij cao tussen werkgeversorganisaties en vakbonden, of per bedrijf tussen werkgever en ondernemingsraad/ personeelsvertegenwoordiging). Dat mag alleen als het soort werk en de bedrijfsomstandigheden dit noodzakelijk maken. Daar zit het CNV overigens zelf bij om de werknemersbelangen te bewaken.
 
Wanneer je maar een paar uur werkt tussen 00.00 en 06.00 uur, bijvoorbeeld als je werkdag om 04.00 uur begint, dan zou je op nog veel meer dan 140 nachtdiensten per jaar uitkomen. Er is immers sprake van een nachtdienst als je tijdens een dienst meer dan 1 uur werkt tussen 00.00 uur ’s nachts en 06.00 uur ’s ochtends. In dat geval geldt de regel dat je niet meer dan 38 uur per 2 weken mag werken tussen 00.00 en 06.00 uur.

Overgangsregeling Permanente nachtarbeid

Als je al vóór 1 januari 1996 vooral ’s nachts werkte, en je doet dat nu nog steeds, dan mag je ook na 1 april 2007 (komst nieuwe Arbeidstijdenwet) dit werkpatroon voortzetten. In een periode van 4 aaneengesloten weken mag je maximaal 20 keer nachtdiensten draaien.

Weten wat je rechten zijn?

Als lid van CNV Vakmensen krijg je rechtshulp >>

 

 

<link ?id="18185" />

Veelgestelde vragen over werktijden

  • Is mijn pauze in de Arbeidstijdenwet geregeld?

    Ja, zowel het aantal pauzes als de duur daarvan

    Werk je langer dan 5,5 uur, dan heb je volgens de wet minimaal 30 minuten pauze. Die mag worden gesplitst in twee keer een kwartier. Werk je meer dan 10 uur, dan is de pauze minstens 45 minuten. Die mag worden gesplitst in meer pauzes van minimaal een kwartier. In sommige cao’s staan afspraken over minder pauzes. Maar als je langer dan 5,5 uur werkt, heb je in ieder geval recht op 15 minuten pauze.

    Over het aantal pauzes en tijdstip(pen) van pauzes kun je met je werkgever afspraken maken. Pauzes maken geen deel uit van je werktijd. Je werkgever hoeft je dan ook niet tijdens je pauze door te betalen, behalve wanneer dit in je cao anders is aangegeven. 

  • Zegt de Arbeidstijdenwet iets over rusttijd en een langere werkweek?

    Rusttijden tussen twee periodes zijn bij wet geregeld

    Na een werkdag mag je 11 aaneengesloten uren niet werken. Wel mag deze rustperiode eens in de 7 dagen ingekort worden tot 8 uur als de aard van het werk of de omstandigheden dit nodig maken.

    Na een werkweek mag je 36 aaneengesloten uren niet werken. Eindigt je werkweek dus op zaterdag om 16.00 uur, dan mag je maandag om 04.00 uur pas weer aan het werk gaan.

    Een langere werkweek maken mag, maar alleen wanneer je in een periode van 14 dagen minimaal 72 uur aaneengesloten niet werkt. Die rusttijd mag je dan wel opsplitsen in twee perioden van minimaal 32 uur. Bijvoorbeeld twee keer 36 uur, of 32 en 40 uur.

  • Werken op zondag. Hoe zit dat?

    Wanneer je geen aparte afspraak met je werkgever hebt, hoef je niet op zondag te werken

    Een van de uitgangspunten van de wet is dat je op zondag niet hoeft te werken, tenzij je werkgever dit met je heeft afgesproken. Hij mag dit overigens alleen doen als het soort werk dit noodzakelijk maakt. Bijvoorbeeld in de gezondheidszorg, horeca, bepaalde fabrieken of bij de politie of brandweer. Ook kunnen de bedrijfsomstandigheden zondagswerk noodzakelijk maken. In dat geval moet je werkgever eerst met de ondernemingsraad overeenstemming bereiken. Bovendien moet je ook zelf hiermee instemmen. Werk je wel eens op zondag, dan heb je tenminste 13 vrije zondagen per jaar. In een cao kan zijn afgesproken dat dit minder dagen zijn, maar ook daar moet je zelf mee instemmen.