Foto van jonge man op straat die zijn tablet leest
De vakbond die verschil maakt
Bruggen bouwen, midden in de maatschappij
Kennisbank

Arbeidstijdenwet: arbeidstijd

Volgens de arbeidstijdenwet zijn er maxima verbonden aan het aantal uren dat je in een periode – je arbeidstijd – mag werken. Voor bepaalde sectoren zijn uitzonderingen hierop mogelijk. Die zijn vastgelegd in het Arbeidstijdenbesluit.

Voor de arbeidstijd gelden vier regels:

  • per dienst mag je maximaal 12 uur werken
  • per week mag je maximaal 60 uur werken
  • over een periode van vier weken mag je niet meer dan 55 uur gemiddeld per week werken
  • over een periode van 16 weken mag je niet meer dan 48 uur gemiddeld per week werken.

Het CNV vindt dat 12 uur per dienst en 60 uur per week veel te lange arbeidstijden zijn. In de arbeidstijd wordt geen onderscheid gemaakt tussen gewoon werk en overwerk. Op de langere termijn moet er daarom compensatie plaatsvinden. Ook kan het niet zo zijn dat een werknemer altijd zo veel moet werken.

Arbeidstijd over langere perioden

De Arbeidstijdenwet omschrijft ook de maximale arbeidstijd over een langere periode. Op deze manier wordt de arbeidstijd gespreid en wordt voorkomen dat je iedere week het maximaal aantal uren werkt. Deze spreiding van uren die de Arbeidstijdenwet voorschrijft is als volgt:

  • per week per 4 weken: gemiddeld 55 uur per week in een periode van vier weken lang; in een collectieve regeling (bijvoorbeeld cao) kunnen hierover afwijkende afspraken gemaakt zijn. Maar je mag nooit meer dan 60 uur per week werken.
  • per week per 16 weken: gemiddeld 48 uur per week in een periode van 16 weken lang.

Weten wat je rechten zijn?

Als lid van CNV Vakmensen krijg je rechtshulp >>




Veelgestelde vragen over werktijden

  • Is mijn pauze in de Arbeidstijdenwet geregeld?

    Ja, zowel het aantal pauzes als de duur daarvan

    Werk je langer dan 5,5 uur, dan heb je volgens de wet minimaal 30 minuten pauze. Die mag worden gesplitst in twee keer een kwartier. Werk je meer dan 10 uur, dan is de pauze minstens 45 minuten. Die mag worden gesplitst in meer pauzes van minimaal een kwartier. In sommige cao’s staan afspraken over minder pauzes. Maar als je langer dan 5,5 uur werkt, heb je in ieder geval recht op 15 minuten pauze.

    Over het aantal pauzes en tijdstip(pen) van pauzes kun je met je werkgever afspraken maken. Pauzes maken geen deel uit van je werktijd. Je werkgever hoeft je dan ook niet tijdens je pauze door te betalen, behalve wanneer dit in je cao anders is aangegeven. 

  • Zegt de Arbeidstijdenwet iets over rusttijd en een langere werkweek?

    Rusttijden tussen twee periodes zijn bij wet geregeld

    Na een werkdag mag je 11 aaneengesloten uren niet werken. Wel mag deze rustperiode eens in de 7 dagen ingekort worden tot 8 uur als de aard van het werk of de omstandigheden dit nodig maken.

    Na een werkweek mag je 36 aaneengesloten uren niet werken. Eindigt je werkweek dus op zaterdag om 16.00 uur, dan mag je maandag om 04.00 uur pas weer aan het werk gaan.

    Een langere werkweek maken mag, maar alleen wanneer je in een periode van 14 dagen minimaal 72 uur aaneengesloten niet werkt. Die rusttijd mag je dan wel opsplitsen in twee perioden van minimaal 32 uur. Bijvoorbeeld twee keer 36 uur, of 32 en 40 uur.

  • Werken op zondag. Hoe zit dat?

    Wanneer je geen aparte afspraak met je werkgever hebt, hoef je niet op zondag te werken

    Een van de uitgangspunten van de wet is dat je op zondag niet hoeft te werken, tenzij je werkgever dit met je heeft afgesproken. Hij mag dit overigens alleen doen als het soort werk dit noodzakelijk maakt. Bijvoorbeeld in de gezondheidszorg, horeca, bepaalde fabrieken of bij de politie of brandweer. Ook kunnen de bedrijfsomstandigheden zondagswerk noodzakelijk maken. In dat geval moet je werkgever eerst met de ondernemingsraad overeenstemming bereiken. Bovendien moet je ook zelf hiermee instemmen. Werk je wel eens op zondag, dan heb je tenminste 13 vrije zondagen per jaar. In een cao kan zijn afgesproken dat dit minder dagen zijn, maar ook daar moet je zelf mee instemmen.