Wat moet er beter op het Spoor

Winterperikelen

De afgelopen weken hebben de winterperikelen ervoor gezorgd dat NS en ProRail nogal nadrukkelijk in de picture stonden van verschillende kamerleden. De politici ergerden zich aan het slecht functionerende personenvervoer over het spoor. Na het winterreces zal de vaste Tweede Kamercommissie voor Infrastructuur en Milieu een hoorzitting houden over de winterperikelen op het spoor. De vakgroep Spoorwegen van CNV Vakmensen (CNV Spoorwegen) begrijpt de ergernis van de kamerleden en het publiek over kapotte treinen en vastgevroren wissels.

Of NS en ProRail een wanprestatie leveren zoals wel wordt gesuggereerd, is de vraag.  NS en ProRail werden weliswaar overvallen door stuifsneeuw, maar sneller dan vorig jaar waren de meeste problemen weer opgelost. Vorig jaar duurde dat vele weken. De minister zal een onderzoek verrichten naar de situatie op de spoorwegen in andere Europese landen. Uit een artikel in Trouw van zaterdag 8 januari 2011 blijkt dat het Nederlandse spoor het niet slechter doet dan de spoorwegen elders. Toch blijft de vraag of we uit de winterperikelen geen lering moeten trekken. Binnen CNV Spoorwegen is hierover een discussie ontstaan waarin het volgende naar voren komt.

Samenwerking

Misschien weinig verbazend: de samenwerking in de spoorsector zou volgens CNV Spoorwegen beter moeten. Als je de rest van het jaar wordt afgerekend op deelbelangen, is het moeilijk bij een calamiteit optimaal  samen te werken. Als je terugkijkt op de afgelopen periode is het echte probleem ontstaan doordat NS en ProRail ongelukkig waren in hun communicatie. Er was onvoldoende aandacht voor de informatievoorziening aan de zowel het rijdend personeel als de medewerkers van de walorganisatie waardoor ook reizigers onvoldoende werden geïnformeerd. Op gezamenlijke onderwerpen als (sociale) veiligheid, grote verstoringen en reisinformatie, gebeurt het te gemakkelijk dat partijen naar elkaar wijzen dan wel de regisseur uit gaan hangen. Dit komt bij calamiteiten en tegenslagen steeds weer naar boven. CNV Spoorwegen ziet de samenwerking tussen partijen op directieniveau en tussen medewerkers als kritische succesfactor. Er is nog veel te winnen met een betere samenwerking van NS en ProRail. Het lijkt daarom voor de hand te liggen dat dit snel wordt opgepakt.

Suggesties om NS en ProRail maar weer samen te voegen lijken CNV Spoorwegen niet logisch i.v.m. het Europese beleid en de Europese regels aangaande de spoorwegen. Vanwege het vrije verkeer van personen en goederen en een vrijere markt die daarvan het gevolg is, is het niet te verwachten dat het Europese spoorbeleid is terug te draaien.  

De overheid moet meer sturen op samenwerking

Voor de spoorsector is het van belang dat er op korte termijn duidelijkheid komt over de concessie van het hoofdrailnet na 2015. De procedure die het vorig kabinet is gestart om de concessie onderhands aan de NS te gunnen en die na de val van het kabinet controversieel is verklaard, zou zo spoedig mogelijk moeten worden opgepakt en afgerond door zowel de Tweede als de Eerste Kamer. Daarmee komt er rust en perspectief in de sector en kan de NS haar lange termijnbeleid uitstippelen en de investeringen doen die daarvoor nodig zijn. Dit is goed voor de reiziger en de spoormedewerkers zodat zij ook weten waar zij na 2015 aan toe zijn. CNV Spoorwegen adviseert de vaste Kamercommissie haar bijdrage te leveren aan het snel onderhands gunnen van de concessie aan de NS. In de visie van CNV Spoorwegen zou de centrale overheid in de concessie van zowel ProRail als de vervoerders op het hoofdrailnet en de decentrale overheid in de regionale concessies een prestatie-indicator moeten opnemen die sterker gaat sturen op gezamenlijke kwesties als (sociale) veiligheid, grote verstoringen en reisinformatie.

Maar ook bij de implementatie van technische innovaties die de hele sector aangaan, draaien partijen te veel om elkaar heen. Bij de evaluatie van de Spoorwegwet heeft CNV Spoorwegen dit al aangekaart waar het ging om de (sociale) veiligheid op het spoor: meer toezicht op de samenhang in de hele spoorbranche.

Laten we niet blijven doen alsof een sterkere gezamenlijkheid vanzelf ontstaat in de spoorsector. Want de spoorsector is een mix van private en staatsbedrijven, van hele en halve monopolisten, van EU-regels en nationale eigenaardigheden.  

Beter samenwerken

In de spoorsector wordt van nature snel gegrepen naar technische systemen en gedetailleerde procedures. Maar betere samenwerking gaat volgens CNV Spoorwegen meer over hoe mensen met elkaar werken, ieder vanuit de eigen verantwoordelijkheid. Wij denken dat de spoorsector nog een slag kan maken: door nog helderder regels op te stellen met betrekking tot de regie van het geheel en daar op toe te zien; door betere samenwerking tussen ProRail en vervoerders; door snellere besluitvorming om wel of niet tot een noodplan over te gaan; door optimaal inzetten van kennis en ervaring, ook van ouderen. Werkgevers én werknemers, management én medewerkers, moeten dit samen oppakken.  

Maatregelen

Naast de discussie binnen de vakgroep Spoorwegen heeft CNV Vakmensen ook deelgenomen aan de bespreking die de directies van de NS en ProRail met de bonden hebben gevoerd over de winterproblematiek. De maatregelen die zijn afgesproken ondersteunt CNV Spoorwegen van harte.

• Als er sneeuw wordt voorspeld, wordt er overgeschakeld naar een robuustere dienstregeling.
• De personeelsinzet en materieelinzet wordt hierop aangepast.
• Er wordt nooit getwijfeld aan de weersvoorspelling.
• Operationele medewerkers worden meer betrokken bij de besluitvorming.
• Er moet een betere samenwerking komen tussen alle partijen op het spoor.
• De reizigersinformatie bij calamiteiten moet robuuster worden. Dit betekent dat er van te voren gecommuniceerd moet worden over de op handen zijnde wijziging in de dienstregeling.
• De reizigers ontvangen bij calamiteiten geen algemene informatie maar concrete informatie.
• Er komt één alternatieve dienstregeling voor de winter.  

Tot Slot

De evaluatie van de Spoorwegwet in 2008/2009 heeft laten zien dat de spoorsector grosso modo goed op dreef is. De recente calamiteiten hebben laten zien waar het beter moet.

Wilt u reageren op dit artikel, hebt u zelf in dit verband ervaringen of hebt u nog andere suggesties, laat het ons weten >>

 

 

Onderwerpenspoor