"Weinig perspectief in Lenteakkoord"

‘Werk en ontwikkeling moeten centraal staan’

CNV Vakmensen is niet gelukkig met het Kunduz- of Lenteakkoord zoals dat er nu ligt. Natuurlijk, het is goed dat politieke partijen hun verantwoordelijkheid nemen. We snappen ook dat er bezuinigd moet worden en dat iedereen daarbij iets moet inleveren. Maar uitgangspunt moet volgens ons altijd zijn: sterkste schouders, zwaarste lasten. We zien nu een onevenredig grote belasting bij de werknemers en burgers liggen en dat was bij de eerste bezuinigingsronde van het kabinet Rutte ook al het geval.

Een groot aantal maatregelen van het Lenteakkoord zijn volgens ons dan ook onverantwoord. Wij missen bij deze onderwerpen een goed onderlegd, inhoudelijk verhaal en een visie voor de toekomst. Je kunt niet zomaar afspraken en rechten van werknemers van tafel vegen, zonder deze in te kaderen in een vernieuwend arbeidsmarktbeleid, waarbij werkzekerheid voorop staat. Ook vinden wij het onfatsoenlijk dat eerder gemaakte afspraken met sociale partners, bijvoorbeeld over AOW en pensioen, zonder overleg de prullenbak in gaan. Op deze manier kan je niet met elkaar werken. 

Hieronder gaan wij in op een aantal maatregelen uit het Lenteakkoord, die voor jou van belang kunnen zijn.  

Vogelvrij

De Kunduz-coalitie kiest voor een verdere liberalisering van de arbeidsmarkt. De preventieve ontslagtoets wordt geschrapt; mensen kunnen dus zónder voorafgaande toestemming van het UWV ontslagen worden. Een eventuele ontslagvergoeding wordt ernstig ingekort. Werknemers worden daarmee eigenlijk vogelvrij verklaard, vindt CNV Vakmensen. Er is bijvoorbeeld nog nooit aangetoond dat het goedkoper of eenvoudiger maken van ontslag leidt tot meer werkgelegenheid. Ook vreest CNV Vakmensen dat de kloof wordt vergroot tussen mensen die kansrijk zijn op de arbeidsmarkt en mensen die moeilijker een nieuwe baan kunnen vinden.

Belangrijkste wijzigingen op een rij >>

Werkzekerheid

CNV Vakmensen mist de duidelijke inzet om mensen van werk naar werk te helpen. Wij vinden het onverantwoord om sociale zekerheden af te schaffen, zonder tegelijkertijd vernieuwing door te voeren die de arbeidsmarkt in de toekomst verbeteren. We zetten in op vernieuwing in plaats van nog meer flexibilisering. Het akkoord rept met geen woord over het vinden van een balans tussen vast werk en flexwerk. CNV Vakmensen vreest dat de maatregelen alleen maar tot meer flexwerk leiden. Wij willen voorkomen dat werknemers tot een soort klapstoelmedewerkers degraderen, die van de ene McJob naar de andere McJob moeten zien te bewegen.

CNV Vakmensen komt met alternatieve plannen om de arbeidsmarkt klaar te maken voor de toekomst. Onze uitgangspunten zijn: perspectief voor iedereen, dus niemand ongewild langs de kant. We vinden het daarom belangrijk dat ontwikkeling van mensen centraal staat. Mensen moeten blijven leren, zodat ze ook in de toekomst van werk verzekerd zijn. Het introduceren van een poortwachter naar de WW behoort ook tot onze plannen. Maar daarbij zetten wij in op betaald werk voor iedereen. Daar zijn werkgever en werknemer samen verantwoordelijk voor.

AOW en pensioen

Het Lenteakkoord gaat dwars door eerder gemaakte afspraken van de sociale partners in. Het AOW- en pensioenakkoord ligt ineens in de prullenbak en de AOW-leeftijd gaat versneld omhoog, naar 66 in 2019 en 67 in 2023.

Belangrijkste maatregelen op een rij >>

Participatie

CNV Vakmensen is boos over het feit dat de Kunduz-coalitie zonder overleg de gemaakte afspraken van tafel veegt. Dat zet opnieuw een streep door de betrouwbaarheid van de overheid als het gaat om het nakomen van afspraken. Het eenzijdig negeren van ons overlegmodel, legt een bom onder het oppakken van de noodzakelijke hervormingen voor de toekomst. Wij lezen in de nieuwe afspraken ook niets over langer, gezond en met plezier doorwerken. De participatie-agenda van de sociale partners is dus, met het AOW-en pensioensakkoord, verdwenen.

Financieel gat

Met het versneld ophogen van de AOW-leeftijd, ontstaat voor mensen met een VUT of prepensioen regeling, een AOW gat. Deze mensen ontvangen een of twee maanden geen AOW. Onacceptabel, vindt CNV Vakmensen. Wij willen dan ook snel in gesprek hoe dit financiële gat kunnen repareren. 

Reiskosten

CNV Vakmensen is het niet eens met het belasten van het woon-werkverkeer, zoals voorgesteld in het Lenteakkoord. Hierdoor kost het mensen veel meer geld om naar het werk te gaan, of dat nou met de auto of met het openbaar vervoer is. CNV Vakmensen vindt het uitgangspunt dat mensen dan maar dichter bij hun werk moeten gaan wonen ook niet realistisch. Veel mensen met een werkende partner en/of een gezin zijn gebonden aan een bepaalde woonplaats en kunnen dus niet zomaar even verhuizen. Bovendien zijn er veel werknemers die geconfronteerd worden met extra reistijd, omdat zij vanwege een reorganisatie op een andere locatie van het bedrijf moeten gaan werken. Voor veel mensen die in ploegendiensten werken, op moeilijk toegankelijke industrieterreinen of bouwplaatsen, is de auto de enige optie.

Het reiskostenverhaal zal dan ook een belangrijk onderwerp worden in cao-onderhandelingen.

Koopkracht

De verwachting is dat de koopkracht volgend jaar een enorme klap krijgt. Iedereen gaat er op achteruit. Dit komt onder andere door de verhoging van de BTW; het afschaffen van de onbelaste vergoeding voor woon- werkverkeer en het verhogen van het eigen risico bij de ziektekostenregelingen.

CNV Vakmensen erkent dat iedereen een deel van de pijn moet dragen om de crisis op te lossen. Het is daarom niet realistisch om alle koopkrachtmaatregelen terug te willen draaien. Wij missen een evenwicht en vinden dat de burgers te zwaar belast worden. Wij willen politieke partijen overtuigen sommige maatregelen uit het Kunduz-akkoord te schrappen. Met de verkiezingen van september in aantocht, is het sowieso onduidelijk welk kabinet straks de maatregelen uitvoert, aanscherpt of wellicht verwerpt.

Als vakbond willen we aan de cao-tafel natuurlijk zoveel mogelijk inzetten op behoud van de koopkracht. Hierbij gaat onze aandacht specifiek uit naar de reiskosten en de positie van de lagere en middeninkomens. Het zou dan ook wel eens een pittig cao-seizoen kunnen worden. 

Uiteraard gaan we in het arbeidsvoorwaardenbeleid ook stevig inzetten op de ontwikkeling van mensen. Ontwikkeling is van groot belang voor iedereen om ook in de toekomst aan het werk te komen en te blijven.

Arend van Wijngaarden
Voorzitter CNV Vakmensen